Plagiaat: doe het niet!

Het is weer raak. Scriptie afgekeurd wegens plagiaat, student in paniek. En radeloos, want ze had toch overal literatuurverwijzingen opgenomen? Maar het gaat niet alleen om de verwijzingen. Het gaat erom dat de formuleringen van jezelf zijn.

Wanneer is het nou plagiaat?

Plagiaat in zijn meest duidelijke vorm betreft het letterlijk overnemen van tekst van iemand anders en die presenteren als je eigen tekst. Regelrecht jatwerk dus. Dat dat niet mag, wordt doorgaans duidelijk uitgelegd aan studenten. Daar wordt dan bij geroepen: Zorg dat je je bronnen vermeldt! Met die instructie moet je het doen. Voor de deeltijdstudent met scriptiestress en een krappe planning ligt de oplossing voor de hand: knippen en plakken, bronvermelding erbij zetten, klaar. Sommigen kopiëren zelfs de bronvermelding uit de oorspronkelijke tekst mee. Dan fraudeer je dus dubbel: de tekst is niet van jezelf en je hebt de bron die erin staat helemaal nooit gelezen. Helaas blijken zulke snelle oplossingen uiteindelijk zelden goede te zijn. Want je scriptie komt er niet mee door de plagiaatcheck. Eigenlijk moet je ook uitgaan van een ruimere definitie van plagiaat: plagiaat is het veelvuldig gebruik van andermans woorden, al dan niet met bronverwijzing.

Van plagiaat naar parafrase

Plagiaat kent vele vormen. Wanneer je veelvuldig tekst letterlijk overneemt uit diverse bronnen, ook al zet je bronnen erbij, pleeg je ‘patchwork-plagiaat’. En dan heb je nog ‘oppervlakteplagiaat’: je vervangt dan enkele woorden in de gekopieerde tekst door synoniemen, maar laat de zinnen verder intact. Wil je elke schijn van plagiaat voorkomen, dan zul je eigen formuleringen moeten gebruiken: eigen woorden, eigen zinsbouw. Dat heet ‘parafraseren’ en een eigen formulering op basis van een bron heet een ‘parafrase’. Zin (1) is bijvoorbeeld vrijwel letterlijk overgenomen van de UNHCR-website. Zin (2) is de parafrase daarvan:

  1. ‘In Nederland is een vluchteling echter iemand die de asielprocedure met goed gevolg heeft doorlopen en die asiel verkregen heeft en daarmee de status van vluchteling’ (www.unhcr.nl).
  2. Een vluchteling daarentegen, althans volgens de Nederlandse regels, is iemand die asiel heeft gekregen nadat zijn of haar asielaanvraag helemaal is goedgekeurd (UNHCR, 2014).

Een belangrijke reden om te parafraseren is dat je daarmee aantoont de inhoud van de brontekst volledig te hebben begrepen. Zodanig dat je het in je eigen woorden kunt zeggen. En ja, dat vergt tijd. Daarom is het schrijven van een theoretisch kader ook geen kattenpis. Je moet literatuur verzamelen, lezen, doorgronden, parafraseren én verbinden.

Zeg het in je eigen woorden

Moeilijk? Je bent echt niet de enige die dat vindt. Maar heb je de techniek eenmaal in de vingers, dan snap je niet meer dat je ooit koos voor ordinair jatwerk. De Scriptiestudio heeft al talloze studenten vaardig gemaakt in parafraseren. Wordt het voor jou ook tijd om echt eigen werk te leveren, zodat je niet langer met angst en beven zit te wachten op de uitslag van de plagiaatcheck? Neem contact op! Met een voordelige try-outsessie herschrijf je samen met een begeleider van de Scriptiestudio één of twee alinea’s van je scriptie. Op die manier krijg je het parafraseren in de vingers, zodat je het verder helemaal zelf kunt.